Fıkıh Dersleri (Hanefi)

Soru: Akîka kurbanı nedir, hükmü nedir? Cevap: Akîka, yeni doğan çocuk için şükür maksadıyla kesilen kurbandır. Hanefî mezhebinde menduptur; vacip veya sünnet-i müekkede değildir. Doğumun yedinci gününde kesilmesi, aynı gün çocuğa isim verilmesi ve saçının kesilmesi müstehaptır. Erkek çocuk için iki, kız çocuk için bir koyun kesilir. Eti sahibi, akrabası ve fakirler tarafından yenebilir. Kaynak: Halebî, Mültekâ'l-ebhur, Kitâbü'l-Udhiyye; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Bâbü'l-akîka. @fikihdersleri …

Özel Ders Öğretmenleri ve Kurs merkezleri için hazırlanmış olan Eğitim Süreç Takip Programı: https://youtube.com/shorts/d3CjNs7V9Oc?si www.edupat.net iPhone / iPad: https://apps.apple.com/tr/app/edupat/id6792303574 Android: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mcesen.edupat

Soru: Çocuğun velâyeti (hidâne) kime aittir? Cevap: Boşanma halinde küçük çocuğun bakım ve terbiyesi öncelikle anneye aittir. Anne yoksa veya ehil değilse sırasıyla anneanne, babaanne ve diğer kadın akrabalara geçer. Hanefî mezhebinde erkek çocuk yaklaşık yedi, kız çocuk dokuz yaşına kadar annenin yanında kalır. Bu süreden sonra baba alır. Annenin yabancı bir erkekle evlenmesi halinde hidâne hakkı düşer. Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Bâbü'l-hidâne; Halebî, Mültekâ'l-ebhur, Kitâbü't-Talâk. @fiki…

Soru: Fetva ile takvâ arasındaki fark nedir? Cevap: Fetva, bir meselenin şer'an caiz olup olmadığını bildiren hükümdür; zâhirî duruma göre verilir. Takvâ ise şüpheli olandan uzak durmak ve daha ihtiyatlı olanı seçmektir. Bir işin fetvaya göre caiz olması, her zaman takvâya en uygun olduğu anlamına gelmez. Fakihler, ruhsatla amel etmenin caiz, azîmetle amel etmenin ise daha faziletli olduğunu belirtmiştir. Kalbin mutmain olmadığı şeyi terk etmek tavsiye edilmiştir. Kaynak: İbn Âbidîn, Reddü'l-mu…

Soru: Ölünün defni nasıl yapılır? Cevap: Kabir, bir insan boyu derinliğinde kazılır; en azı, kokusunu tutacak ve yırtıcı hayvanlardan koruyacak derinliktir. Ölü kıbleye çevrilerek sağ yanı üzerine konur. Kabre indirenlerin "bismillâhi ve alâ milleti Rasûlillâh" demesi sünnettir. Kabrin üzerine bir karış kadar toprak yığılması ve deve hörgücü şeklinde yapılması müstehaptır. Kabri kireçle sıvamak ve üzerine bina yapmak mekruhtur. Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Bâbü'd-defn; İbn Âbidîn, Reddü'l-muht…

Soru: Kişi kendi malında dilediği gibi tasarruf edebilir mi? Cevap: Kural olarak mâlik, mülkünde dilediği gibi tasarruf edebilir. Ancak bu hak sınırsız değildir; başkasına zarar verecek tasarruflar men edilir. "Zarar vermek ve zarara zararla karşılık vermek yoktur" kaidesi bu alanda esastır. Komşuya ciddi zarar veren bir yapı yapmak, gürültü veya duman çıkarmak bu kapsamda önlenebilir. Ayrıca israf da mülkiyet hakkının sınırıdır. Kaynak: Serahsî, el-Mebsût, Kitâbü'l-Kısme; İbn Âbidîn, Reddü'l-m…

اللَّهُمَ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ Allah’ım kabir azabından sana sığınırım. {Sahih-i Buhari} ~G

Soru: Fıtır sadakası kime vaciptir? Cevap: Ramazan Bayramı'nın birinci günü fecir doğduğunda, aslî ihtiyaçlarından fazla nisap miktarı mala sahip olan her Müslümana fıtır sadakası vaciptir. Bu malda artıcı olma ve yıl geçme şartı aranmaz. Kişi kendisi ve küçük çocukları için fitre verir. Hanımı ve büyük çocukları için vermesi gerekmez, verirse teberru olur. Fitrenin bayram namazından önce verilmesi müstehaptır; Ramazan içinde de verilebilir. Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Bâbü sadakati'l-fıtr; İ…

Soru: Cuma namazının sahih olmasının şartları nelerdir? Cevap: Cumanın sıhhat şartları şunlardır: Şehir veya şehir hükmündeki bir yerde kılınmak, öğle vaktinde kılınmak, hutbe okunmak, hutbenin namazdan önce olması, cemaat bulunmak ve herkese izin verilmiş olmak (izn-i âmm). Cemaatin en az sayısı, İmâm-ı Âzam'a göre imamın dışında üç kişidir. Vücûb şartları ise şunlardır: Erkek olmak, hür olmak, mukim olmak, sağlıklı olmak ve yürümeye engel bir özrü bulunmamak. Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Bâb…

📢ikinci el islami kitap paylaşım îlan platformu SahafIslam ve uygulamaya ait site, grup ve kanal: Grup: @sahafislam Kanal: @nadirsahaf web sitesi: www.sahafislam.com Android İndirme Linki: https://play.google.com/store/apps/details?id=com.mcesen.sahafislam IOS İndirme Lİnki: https://apps.apple.com/tr/app/sahafislam/id6758525773 (Uygulamaya yüklenen ilanlar kanallarda paylaşılmaktadır)

Soru: Rüşvet almak ve vermek caiz midir? Cevap: Rüşvet almak da vermek de haramdır; her ikisi de lânetlenmiştir. Bir hakkı elde etmek veya bâtılı hak göstermek için verilen her türlü menfaat bu kapsamdadır. Ancak kişi, hakkını başka türlü alamıyor ve zulme uğruyorsa, hakkını kurtarmak için verdiğinde günah alana ait olur. Memurun görevi karşılığında hediye kabul etmesi de rüşvet hükmündedir. Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbü'l-Kazâ; Halebî, Mültekâ'l-ebhur, Kitâbü'l-Kazâ. @fikihdersleri Tele…

Soru: Kira geliri olan gayrimenkulün zekâtı nasıl hesaplanır? Cevap: Oturmak veya kiraya vermek üzere elde tutulan gayrimenkulün kendisi zekâta tâbi değildir; çünkü ticaret malı sayılmaz. Zekât, o gayrimenkulden elde edilen ve yıl sonunda elde kalan kira gelirine düşer. Ancak alım satım maksadıyla, yani ticaret niyetiyle alınmış gayrimenkul ticaret malıdır ve rayiç değeri üzerinden kırkta bir zekâta tâbidir. Belirleyici olan, mala sahip olurken taşınan niyettir. Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Ki…

HANEFÎLER dediler ki: Namazda selam verirken kişinin önce sağ, sonra da sol tarafına selâm vermesi sünnettir. Sağ tarafına selâm verirken sağ yanağının, sol tarafına selâm verirken sol yanağının arkadan görünecek kadar sağa ve sola dönmesi de sünnettir. ~G

عَنْ أَسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ ﷺ: مَنْ صُنِعَ إِلَيْهِ مَعْرُوفٌ فَقَالَ لِفَاعِلِهِ : جَزَاكَ اللَّهُ خَيْرًا فَقَدْ أَبْلَغَ فِي الثَّنَاءِ * رواه الترمذي Usâme b. Zeyd’in bildirdiğine göre, Resûlullah sallallahu aleyhi vesellem: “Bir kimseye bir iyilik yapılırsa o kimse de iyilik yapan kimseye: “Allah seni dünya ve âhirette hayıla mükâfatlandırsın”derse şüphesiz en güzel övgüyü yapmış ve karşılığını vermiş olur.” buyurdu. [Sahih] {Tirmizî 2035, Sahiîhu’t-Terğîb 965} ~G

Soru: Hangi durumlarda teyemmüm alınabilir? Cevap: Su bulunmadığında, suyu kullanmaya güç yetirilemediğinde, hastalığın artmasından veya iyileşmenin gecikmesinden korkulduğunda, aşırı soğuk sebebiyle hastalanma tehlikesi bulunduğunda teyemmüm caizdir. Suyun bulunmaması için, kişinin yaklaşık bir mil (yaklaşık 1,5 km) mesafede su bulunmadığını bilmesi veya kuvvetle zannetmesi gerekir. Ayrıca su bulunduğu halde ona ulaşmak can veya mal tehlikesi doğuruyorsa yine teyemmüm alınır. Kaynak: Kudûrî, M…

"Beş vakit namazla cumadan cumaya kılınan cuma namazları, arada büyük günahlara teşebbüs edilmedikçe, küçük günahlar için kefârettir" {Mûslim, Tahâret, 14; Ebü Dâvûd, Tahâret, 127} ~G

Soru: Şaban'ın otuzuncu günü oruç tutulur mu? Cevap: Ramazan'ın girip girmediği belli olmayan güne "yevm-i şek" denir. Bu günde Ramazan orucu niyetiyle oruç tutmak mekruhtur; çünkü kesinleşmemiş bir vücûba dayanır. Bu günde nafile niyetiyle oruç tutmak ise caizdir, hatta faziletlidir. Şaban ayının çoğunu oruçlu geçirmeyi âdet edinmiş kimse için o gün de oruç tutmak müstehaptır. Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Kitâbü's-Savm; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Kitâbü's-Savm. @fikihdersleri Telegram Kanalı

Soru: Namazda kadının örtmesi gereken yerler nelerdir? Cevap: Kadının namazda yüzü, elleri ve ayakları dışındaki bütün bedeni avrettir. Saçların tamamı, kollar, boyun, kulaklar ve topuklar örtülmelidir. Bir uzvun dörtte biri, bir rükün eda edilecek süre açık kalırsa namaz bozulur. Bu ölçü her uzuv için ayrı ayrı hesaplanır. Namaz esnasında rüzgâr gibi bir sebeple açılan yer derhal örtülürse namaz bozulmaz. Kaynak: Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbü's-Salât; İbn Âbidîn, Reddü'l-muhtâr, Bâbü şurûti's-s…

Soru: Namazı vaktinden önce kılan kimsenin durumu nedir? Cevap: Vakit girmeden kılınan namaz sahih değildir; iade edilmesi gerekir. Vakit, namazın sıhhat şartlarındandır ve onun yerine başka bir şey geçmez. Vakit girdiğini zannederek kılan kimse, sonradan vaktin girmediğini anlarsa namazını yeniden kılar. Vaktin girip girmediğinden şüphe ederek kılmaya başlamak da mekruhtur; vaktin girdiğine kanaat getirmek gerekir. Kaynak: Kudûrî, Muhtasar, Bâbü'l-mevâkît; Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', Kitâbü's-Sal…

Soru: Hangi hallerde alışveriş bâtıl olur? Cevap: Satılan malın mütekavvim mal olmaması, yani şer'an değer taşımaması akdi bâtıl kılar. Domuz, içki ve leş satışı bu kabildendir. Ayrıca mevcut olmayan, teslimi mümkün bulunmayan veya belirsiz olan malın satışı da bâtıldır. Bâtıl akit hiçbir hüküm doğurmaz; mülkiyet geçmez, teslim alınan mal iade edilir. Fâsit akit ise feshedilebilir bir akittir. Kaynak: Kâsânî, Bedâiu's-sanâi', Kitâbü'l-Büyû'; Merğînânî, el-Hidâye, Kitâbü'l-Büyû'. @fikihdersleri …