کانال حمید آصفی

آیا تقویم آمریکا می‌تواند تهران را نجات دهد؟ برخی از نزدیکان حکومت ایران گمان می‌کنند شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا فشار را از دوش تهران برمی‌دارد. هنوز روشن نیست این گمان سیاست رسمی جمهوری اسلامی است یا برداشت بخشی از ناظران. به هر حال، نگاهی که امید را به روز رأی‌گیری طرف مقابل گره می‌زند، نوعی تقویم‌گرایی است و پیش از تکیه بر آن باید سنجیده شود. نخستین مسئله زمان است. کنگره‌ی جدید در ژانویه‌ی ۲۰۲۷ کار خود را آغاز می‌کند. تا آن روز ترکیب فعلی سر جای خود می‌ماند و ترامپ ه…

جمهوری‌خواهان در محاصره‌ی صندوق‌ها: وقتی حزبی به پنج سنگر عقب می‌نشیند نظرسنجی‌ها یک سو را نشان می‌دهند. جمهوری‌خواهان به‌احتمال زیاد اکثریت خود را در مجلس نمایندگان از دست می‌دهند. هنوز روشن نیست دموکرات‌ها چند کرسی به دست خواهند آورد، اما به نظر می‌رسد اکثریتی قابل‌توجه در انتظارشان است. حزب جمهوری‌خواه این را خوانده و واکنش نشان داده است. در هفته‌های اخیر بخش بزرگی از پول و تجهیزات انتخاباتی خود را از حوزه‌هایی بیرون کشیده که شکست نامزدهایش در آن‌ها محتمل به نظر می‌رسد. این عقب‌نشینی را می‌…

آیا «۹۰ درصد کار» نتانیاهو وعده‌ی ادامه‌ی جنگ است یا شعار انتخاباتی؟ نتانیاهو شنبه شب، ۲۵ مهر ۱۴۰۵، در مصاحبه‌ای که هدفش بسیج رأی بود، جنگ با ایران را «نود درصد تمام‌شده» خواند. ایران را هم به سرطانی تشبیه کرد که اگر ریشه‌کن نشود بازمی‌گردد. تا انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۵ آبان ۱۴۰۵ ده روز مانده است. این جمله را باید هم در سطح امنیتی خواند و هم در سطح انتخاباتی. در سطح انتخاباتی، معنای جمله روشن‌تر است. نظرسنجی‌ها هیچ‌یک از دو جبهه را به ۶۱ کرسی نشان نمی‌دهند و خود نتانیاهو در همین مصاحبه رق…

وقتی دو سوم حقوق به صاحبخانه می‌رسد، «کار» هنوز تضمین‌کننده‌ی زندگی است؟ حمید حاج‌اسماعیلی، فعال حوزه کار، می‌گوید برآوردهای میدانی خط فقر را در برخی مناطق بیش از ۸۵ میلیون تومان در ماه نشان می‌دهد و حدود ۸۰ درصد کارگران و کارمندان در آستانه فقر ایستاده‌اند. این اعداد برآورد یک فعال صنفی است و هنوز با داده‌ی رسمی و مستقل سنجیده نشده. اما حتی با احتیاط، تصویر آشناست: درآمد یک جا می‌ایستد، هزینه جای دیگری می‌دود. نخست باید دید «آستانه‌ی فقر» چه معنایی دارد. خانواده‌ای را در نظر بگیرید که هر دو ن…

علم‌الهدی بن‌بست دیپلماسی را «خبر خوش» نامید؛ پاسخ مادر و خانواده داغدارها چیست؟ «خوشبختانه»؛ واژه‌ای که از خون سبک‌تر شد علم الهدی امام جمعه مشهد گفته است: «خوشبختانه حرکت‌های دیپلماتیک در جنگ به بن‌بست رسیده.» یک جمله. شش کلمه. و در قلبش واژه‌ای که باید می‌لرزید و نلرزید. نزدیک پنج هزار نفر مرده‌اند. این رقم از همان گزارش است و منبع رسمی‌اش را هنوز ندیده‌ام. هر عدد یک نام دارد. هر نام یک اتاق دارد. هر اتاق یک در دارد که کسی منتظر است باز شود. دیپلماسی یعنی تلاش برای اینکه درها بیشتر از این…

سپیدپوشانی که از این خاک گریختند: وقتی دانشگاه، صادرکننده تبعید می‌شود ده هزار نفر. فقط از یک دانشگاه. رئیس دفتر دانش‌آموختگان علوم پزشکی تهران این رقم را با لحنی اداری اعلام کرد، انگار فهرست موجودی انبار می‌خواند. اما این ده هزار نفر کالا نبودند. پزشک بودند، دندانپزشک و داروساز. سال‌ها آموختند تا به درد مردمی بخورند که اکنون در صف دارو ایستاده‌اند، و به جای آن با چمدان در صف فرودگاه ایستادند. این را مهاجرت نمی‌توان نامید. نام درستش نخبه‌ریزی است: ریزش آرام و پیوسته یک سرزمین از بهترین فرزندان…

آتش‌بس تیرماه تا پس از انتخابات آمریکا دوام می‌آورد؟ ۲۵ مهر ۱۴۰۵ جنگی که آمریکا و اسرائیل در ۹ اسفند ۱۴۰۴ علیه ایران آغاز کردند، رسماً پایان نیافته است. توافق ۷ تیر فقط تبادل حملات را متوقف کرد؛ محاصره‌ی دریایی آمریکا برقرار ماند و مذاکرات هسته‌ای به نتیجه نرسید. اکنون دو انتخابات در پیش است، یکی در اسرائیل در ۵ آبان و دیگری انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در ۱۲ آبان، و باید دید آتش‌بس تا آن روزها و پس از آن چه سرنوشتی پیدا می‌کند. هفته‌ی گذشته تنش در دریا بالا گرفت. بنا بر گزارش‌ها دست‌کم ده کش…

وقتی روشنفکر به تحقیر قومی پناه می‌برد؛ اعتراض به سعید لیلاز و دفاع از شأن تاریخی کریم‌خان زند در رابطه با سخنان سعید لیلاز درباره کریم‌خان زند، با یک لغزش لفظی ساده روبه‌رو نیستیم؛ با نمونه‌ای از ورشکستگی استدلال در لباسی از اعتمادبه‌نفس روشنفکرانه مواجهیم. تمام داوری لیلاز، چنان‌که از عبارت نقل‌شده برمی‌آید، در چند صفت تحقیرآمیز، از جمله «لُر بی‌سواد و دائم‌الخمر»، خلاصه می‌شود. این شیوه سخن‌گفتن، پرسشی جدی درباره مرز میان نقد تاریخی و تحقیر قومی پیش می‌کشد. آقای لیلاز حق دارند کریم‌خان زند …

«بحرین انتخاب اول حمله زمینی ایران خواهد بود؛ تصرف آن بسیار آسان‌تر است»؛ وقتی فتح کشورها روی نقشه انجام می‌شود! فؤاد ایزدی، کارشناس مسائل ایران و آمریکا، مدعی شده است که بحرین می‌تواند انتخاب اول ایران برای حمله زمینی باشد، چون تصرف آن «بسیار آسان‌تر» است. ظاهراً در محاسبات بعضی کارشناسان تلویزیونی، فتح کشورها آن‌قدر ساده شده که کافی است روی نقشه انگشت بگذارند، مقصد را انتخاب کنند و عملیات را با موفقیت به پایان برسانند؛ حتی اگر هنوز یک سرباز هم حرکت نکرده باشد! عجب پیشرفتی در دانش نظامی حاصل …

خطر جنگ در روزهای آینده؛ منطقه در آستانه یک تصمیم نظامی تازه؟ تا پنج‌شنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵، نشانه‌های میدانی از آن حکایت دارند که خطر تشدید جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل جدی است. حمله به کشتی‌های تجاری در تنگه هرمز ادامه دارد، دو کشتی در این آبراه غرق شده‌اند و جبهه یمن نیز با حملات حوثی‌ها به فرودگاه‌ها و زیرساخت‌های نفتی عربستان فعال‌تر شده است. رویترز در گزارش‌های ۲۲ و ۲۳ مهر، از افزایش مخاطرات دریایی و تهدیدهای تازه علیه تأسیسات سعودی خبر داده است. در چنین فضایی، پرسش از احتمال جنگ دیگر به م…

اقتصاد غارت، مرگ سرمایه‌داری کلاسیک و دگرگونی فرمول مبارزه در ایران هنگامی که پدیده‌ای چون سازمان اوقاف و امپراتوری‌های اقتصادیِ معاف از مالیات در ساختار قدرت جمهوری اسلامی را از منظر نظریه «غارت ساختاری» دکتر مهرداد وهابی واکاوی می‌کنیم، با پاسخی بنیادین به ماهیت سرمایه‌داری سیاسی روبه‌رو می‌شویم. وهابی صرفاً به توصیف مکانیسم‌های چپاول یا فساد اداری نمی‌پردازد، بلکه نظریه‌ای ساختاری ارائه می‌دهد که در آن، «غارت» جایگزین «تولید» به عنوان موتور محرکِ سیستم می‌شود. در این چارچوب، قدرت سیاسی نه ح…

پشت پرده اوقاف؛ چه کسانی بر امپراتوری املاک ایران نشسته‌اند؟ گاوصندوق مقدس یک اقتصاد غیرپاسخ‌گو؟ ✍️ حمید آصفی در تاروپود اقتدار متمرکز، آنجا که منافع الیگارشی حاکم با تقدس‌گرایی فرمایشی پیوند می‌خورد، سازمان اوقاف نه به عنوان متولی امور خیریه و میراث معنوی، بلکه به شکل «امپراتوری سایه» و «دژکوب مالیاتی» بیت رهبری ظهور کرده است. این نهاد با انباشت ثروتی افسانه‌ای و تملک میلیونی قطعات زمین و مستغلات، ساختاری را بنا نهاده که در آن، مالکیت عمومی و منافع ملی در چنبره غارتی قانون‌مند و ساختاری به گر…

عزت‌الله سحابی و ملی‌مذهبی‌ها از نگاه گرامشی؛ سیاستِ ساختن جامعه پیش از تصاحب قدرت ✍️ حمید آصفی اگر قرار باشد جریان‌های سیاسی معاصر ایران را فقط با میزان قدرت رسمی، تعداد اعضا یا حضورشان در حکومت بسنجیم، بخش مهمی از تاریخ سیاسی ایران را از دست خواهیم داد. برخی جریان‌ها پیش از آنکه در دولت حضور داشته باشند، در تولید معنا، ساختن زبان سیاسی و تربیت نسلی از فعالان و روشنفکران اثر گذاشته‌اند. ملی‌مذهبی‌ها یکی از این تجربه‌ها هستند و عزت‌الله سحابی شاید پیچیده‌ترین چهره برای فهم این تجربه باشد. سحاب…

درستایشِ «شاهدِ همیشه بیدار»؛ نگاهی به کارنامه‌ی محمدرضا شفیعی کدکنی نوزدهم مهرماه، یادآورِ زادروزِ استادی است که بی‌تردید «حافظه‌یِ متحرکِ» زبان و فرهنگِ فارسی است؛ محمدرضا شفیعی کدکنی. او در سپهرِ فرهنگیِ ایران، نه تنها یک شاعرِ نوپرداز یا یک پژوهشگرِ برجسته‌یِ متونِ کلاسیک، که «شاهدِ» رنج‌ها و بالندگی‌های یک ملت در گذرِ سده‌هاست. شفیعی کدکنی را نمی‌توان در قفسه‌یِ تنگِ یک عنوانِ خاص محصور کرد. او «استادِ دانشگاه» است، اما نه آن‌گونه که در چارچوب‌های اداری بگنجد؛ او «شاعر» است، اما شعری که ا…

قتلِ زنجیره‌ایِ ریه‌های تهران؛ وقتی بتن‌خواران، درخت‌کُشی را «مدیریت» می‌خوانند! تهرانِ امروز، دیگر آن کلان‌شهرِ رویاهای نیم‌قرن پیش نیست؛ این پایتخت اکنون به مسلخِ «سبزینگی» بدل شده است؛ جایی که سوداگرانِ ملک و مستغلات، با ولعِ سیری‌ناپذیرِ خود، روحِ تپنده شهر را در زیر آوارِ بتن و آهن مدفون کرده‌اند. آنچه در چیتگر، سرخه‌حصار و دیگر ریه‌های رنجورِ پایتخت می‌گذرد، صرفاً یک «حادثه‌ی طبیعی» نیست؛ بلکه «جنایتی ساختارمند» علیه حقِ تنفسِ شهروندان است. مرگِ خاموشِ درختان، فریادِ بلندِ سوءمدیریت و تبل…

چرا چپِ محور مقاومت و راستِ پایدارچی عاشق جنگ‌اند؟ پشت‌پرده ائتلافی عجیب علیه منافع ایران! در گفت‌وگویی در یوتیوب، درباره جایگاه جنگ و جنگ‌طلبان در سیاست ایران، هم‌صدایی چپِ محور مقاومت با راستِ پایدارچی، چرایی قدرت‌گیری تندروها در ساختار ولایت فقیه و هزینه‌های سنگین فرصت‌سوزی‌های جمهوری اسلامی سخن گفته‌ام. پرسش محوری این گفت‌وگو این است: ایران از آمریکا چه می‌خواهد و چرا حاکمیت، به‌جای دیپلماسی مستقیم و واقع‌بینانه در دفاع از منافع ملی، بارها کشور را به آستانه جنگ ویرانگر کشانده است؟ چرا جر…

مرگِ تخصص؛ از پزشک مسافرکش تا بازتولید فقر در اقتصاد ایران وقتی پزشک عمومی برای تأمین معاش به مسافرکشی روی می‌آورد، با یک جابه‌جایی شغلی معمولی روبه‌رو نیستیم؛ با نشانه‌ای از اختلال در رابطه میان تخصص و اقتصاد مواجهیم. گزارش روزنامه شرق درباره روی‌آوردن پزشکان عمومی به مشاغلی مانند رانندگی و مراقبت از سالمندان، تصویری روشن از این وضعیت ارائه می‌دهد. به گفته رئیس انجمن پزشکان عمومی ایران، حدود ۳۵ درصد پزشکان عمومی دیگر طبابت نمی‌کنند. حقوق ماهانه ۲۵ تا ۳۵ میلیون تومانی و ناتوانی برخی پزشکان در…

امیرسالار داوودی؛ وقتی قدرت، مدافع زندگی را هم برنمی‌تابد بازداشت امیرسالار داوودی را نمی‌توان به یک خبر قضایی تقلیل داد. در کنار اعدام علیرضا سپاهی و محرومیت او و مهشاد کشانی از دیدار با یکدیگر، این واقعه تصویری از بحرانی عمیق‌تر ترسیم می‌کند: قدرتی که نه‌فقط درباره آزادی و مرگ انسان‌ها تصمیم می‌گیرد، بلکه امکان دفاع از حقوق آنان را نیز در معرض تهدید قرار می‌دهد. داوودی چند روز پیش از اعدام سپاهی، خطبه عقد او و مهشاد کشانی را جاری کرد؛ پیوندی که باید آغاز زندگی مشترک می‌بود، اما زیر سایه حبس …

شبحِ یک شکستِ تاریخی: واکاویِ انحطاطِ گفتمانیِ «چپِ اردوگاهی» در ایران در سپهرِ سیاسیِ ایران، جریانی که ما آن را با عنوانِ «چپِ سنتی» یا «راویانِ محور مقاومت» می‌شناسیم، با یک پارادوکسِ وجودی عمیق دست‌به‌گریبان است. این جریان، که میراث‌دارِ روایت‌های دورانِ جنگ سرد است، در چنبره‌ی یک کوریِ ایدئولوژیک گرفتار شده که نه از سرِ بدخواهی، که از سرِ تصلبِ ذهنی و نوستالژیِ شکست‌خورده است. مشکلِ بنیادینِ این طیف، نه در آرمان‌های عدالت‌خواهانه‌شان، بلکه در پروژه‌ی ناتمامِ گذار از دوقطبی‌گرایی است؛ قفسی ک…

انفال؛ نقابِ الهی برای غارتِ ملی مصطفی میرسلیم، در آخرین افاضات خود، بحث «انفال» را پیش کشیده است. او با توسل به تعاریف فقهی، سعی دارد این‌گونه القا کند که منابع زیرزمینی و ثروت‌های طبیعی این سرزمین نه متعلق به مردم، که ملکِ طلق «ولی‌فقیه» و در اختیار حکومت است. این روایت، بیش از آنکه دینی باشد، یک «پوشش ایدئولوژیک» برای بزرگ‌ترین غارتِ سازمان‌یافته در تاریخ معاصر ایران است. ۱. فریبِ انفال در منطقِ میرسلیم و همفکران او، واژه «انفال» نه برای اجرای عدالت، بلکه برای خلع‌یدِ ملت از دارایی‌هایشان ا…